Νομολογία - διοικητικά

Αριθμός απόφασης: ΣτΕ 2851/2017 Τμήμα: ΣΤ' Πρόεδρος: Χρ. Ράμμος, Αντιπρόεδρος Εισηγητής: Αντ. Χλαμπέα, Σύμβουλος
Νόμιμη η 5ετής παραγραφή βεβαιωμένων με τελεσίδικη δικαστική απόφαση απαιτήσεων ιδιωτών κατά του Δημοσίου.
Άρθρα 4 παρ. 1, 17, 25 παρ. 1 Σ, 1 ΠΠΠΕΣΔΑ, ΑΚ 268, 86 παρ. 3, 90 παρ. 6 ν. 2362/1995.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
4. Επειδή, όπως προκύπτει από τις προπαραιτηθείσες διατάξεις, με το άρθρο 90 παρ. 6 του ν. 2362/1995 θεσπίσθηκε συντομότερη παραγραφή (5ετής) για τις αξιώσεις κατά του Δημοσίου που βεβαιώθηκαν με τελεσίδικη δικαστική απόφαση, σε σχέση με την παραγραφή (20ετή) που θεσπίσθηκε με το άρθρο 86 παρ. 3 του ιδίου νόμου για τις αντίστοιχες αξιώσεις του Δημοσίου κατά τρίτων αλλά και με την παραγραφή (20ετή) που θεσπίσθηκε με το άρθρο 86 παρ. 3 του ιδίου νόμου για τις αντίστοιχες αξιώσεις του Δημοσίου κατά τρίτων αλλά και με την παραγραφή (20ετή), που θεσπίζει για τις αξιώσεις αυτές η γενική διάταξη του άρθρου 268 ΑΚ. Η διαφοροποίηση αυτή δικαιολογείται από λόγους γενικότερου δημοσίου συμφέροντος, και συγκεκριμένα από την ανάγκη ταχείας εκκαθαρίσεως των βεβαιωμένων με τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις αξιώσεων κατά του Δημοσίου καθώς και των ΟΤΑ, η οποία είναι απαραίτητη για την προστασία της περιουσίας και της οικονομικής κατάστασης αυτών. Η ταχεία εκκαθάριση των εκκρεμοτήτων αναφορικά με τις πιο πάνω αξιώσεις και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις του Δημοσίου και των ΟΤΑ είναι αναγκαία προς αποφυγή ανατροπής, μετά την πάροδο μακρού χρονικού διαστήματος (ιδίως δε 20ετίας), των οικονομικών δεδομένων κατά συνεκτίμηση των οποίων το Δημόσιο και οι ΟΤΑ προβαίνουν στο σχεδιασμό της οργανώσεως και του τρόπου λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, λαμβάνοντας αυτά υπόψη κατά την πρόβλεψη των δαπανών και την κατάρτιση του αντίστοιχου προϋπολογισμού (πρβλ. ΑΕΔ 9/2009, 1, 2/2012, 25/2012). Εξάλλου, η προβλεπόμενη ως άνω 5ετής παραγραφή, είναι εύλογη και μέσα στα πλαίσια του συνήθους χρόνου παραγραφής των αξιώσεων κατά του Δημοσίου, παρέχοντας επαρκή χρόνο στον επιμελή διάδικο για την διεκδίκηση των αξιώσεών του, έτσι ώστε να μην καθίσταται εκ του λόγου αυτού αδύνατη ή υπερβολικά δυσχερής η αποτελεσματική άσκηση του δικαιώματός του. Κατά συνέπεια, η θέσπιση με τη διάταξη του άρθρου 90 παρ. 6 του ν. 2362/1995 ειδικής πενταετούς παραγραφής για τις βεβαιωμένες με τελεσίδικη δικαστική απόφαση αξιώσεις κατά του Δημοσίου δεν αντίκειται στο άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος, καθώς η διαφοροποίηση αυτή αποβλέπει στην ορθή άσκηση της δημόσιας εξουσίας μέσω της διαφύλαξης της δημοσιονομικής ισορροπίας και της περιουσίας του Κράτους σε λόγους δηλαδή γενικότερου δημοσίου συμφέροντος (πρβλ. ΑΕΔ 9/2009, 1, 2, 25/2012). Εξάλλου, η εν λόγω ρύθμιση δεν αντίκειται στην κατοχυρωμένη με το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας, ούτε στο άρθρο 17 του Συντάγματος και στο άρθρο 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, δεδομένου ότι κατά τα ανωτέρω η διάρκεια της πενταετούς παραγραφής παρίσταται εύλογη και επαρκής, με αποτέλεσμα την επίτευξη δίκαιης ισορροπίας μεταξύ των απαιτήσεων του γενικού συμφέροντος και της αποτελεσματικής άσκησης και ικανοποίησης των δικαιωμάτων του επιμελούς διαδίκου (πρβλ. ΑΕΔ 25/2012, ΕΔΔΑ 3.10.2013 Γιαβή κατά Ελλάδος). Περαιτέρω, δεδομένου ότι με τη διάταξη του άρθρου 90 παρ. 6 του ν. 2362/1995 εισάγεται ουσιαστική και όχι δικονομική ρύθμιση, δεν τίθεται ζήτημα παραβιάσεως του άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος, ούτε των άρθρων 6, 13, 14 της ΕΣΔΑ (που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν.δ/τος 53 (1974, Α΄ 256) και των διατάξεων των άρθρων 2 παρ. 3 περ. α΄ (περί πρόσφορης προσφυγής του ατόμου επί παραβάσεως των δικαιωμάτων του), 14 παρ. 1 (περί του δικαιώματος του προσώπου για δίκαιη δίκη) και 26 (περί της ισότητας των προσώπων ενώπιον του νόμου και της απαγόρευσης διακρίσεων) του κυρωθέντος με το ν. 2462/1997 Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (Α΄ 25, πρβλ. ΑΕΔ 25/2012). Μειοψήφησαν ο Πρόεδρος του Τμήματος Χρήστος Ράμμος, ο Σύμβουλος Βασίλης Αραβαντινός και η Πάρεδρος Στ. Λαμπροπούλου, κατά την άποψη των οποίων η ρύθμιση του άρθρου 90 παρ. 6 του ν. 2362/1995 αντιβαίνει στη διάταξη του άρθρου 1 περ. 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, σύμφωνα με την οποία κάθε φυσικό η νομικό πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του, ως περιουσίας νοουμένης και των αναγνωρισμένων με δικαστική απόφαση περιουσιακού χαρακτήρα απαιτήσεων, καθώς και στη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του Συντάγματος, αφού με τη ρύθμιση αυτή δημιουργείται προφανής άνιση μεταχείριση των ιδιωτών διαδίκων έναντι του Δημοσίου και κατ’ επέκταση των ΟΤΑ (πρβλ. μειοψ. 1/2005 αποφ. Ειδ. Δικ. άρθρ. 88 § 2 Συντ., ΑΕΔ, μειοψ. 1, 2/2012), μη δυνάμενη να δικαιολογηθεί από την ανάγκη ταχείας εκκαθαρίσεως των υποχρεώσεων του Δημοσίου, αφού ο ίδιος λόγος ταχείας εκκαθάρισης συντρέχει και για τις βεβαιωμένες με τελεσίδικη απόφαση απαιτήσεις του Δημοσίου, για τις οποίες το άρθρο 86 παρ. 3 του ιδίου ν. 2362/1995 ορίζει ότι υπόκεινται σε 20ετή παραγραφή, όπως άλλωστε και κάθε άλλη αξίωση που βεβαιώθηκε με τελεσίδικη δικαστική απόφαση, κατά το άρθρο 268 ΑΚ.
(Δέχεται την αίτηση αναίρεσης)
Ακολουθήστε μας στο Twitter Ακολουθήστε μας στο Facebook

Copyright© 2006-2014 - Νομικά χρονικά - All Rights Reserved